Kırma ve Liso Vals Arasındaki Fark: Dişli ve Kasnak Seçimi
Kırma ve liso valsler farklı işler yapar ve farklı hız oranlarıyla çalışır. Bu farkın dişli ve kasnak seçimine nasıl yansıdığını açıklıyoruz.
· 2 dk okuma · Altınbaşak Dişli Sanayi
Un değirmeninde buğday tek seferde un olmaz; vals tezgâhlarından aşama aşama geçer. Bu aşamalarda iki farklı vals tipi kullanılır: kırma ve liso. Görevleri farklı olduğu için merdanelerin yüzeyi, hız oranı ve dolayısıyla dişli ile kasnak takımları da farklıdır.
Kırma vals: tanenin açılması
Kırma valslerin merdaneleri yivlidir. Amaç tanenin kabuğunu açmak ve endospermi (irmiği) kepekten mümkün olduğunca temiz ayırmaktır. Yivli yüzeyler birbirine göre belirgin bir hız farkıyla döner; bu fark tanenin ezilmeden kesilerek açılmasını sağlar. Kırma pasajlarında hız oranı genellikle liso pasajlarına göre daha yüksektir.
Liso vals: irmikten una
Liso valslerin merdaneleri düzdür (pürüzsüz). Kırma pasajlarından gelen irmik ve dunsu, liso valslerde inceltilerek una dönüştürülür. Burada amaç kesmek değil, ezerek inceltmektir; bu yüzden merdaneler arasındaki hız farkı daha düşük tutulur. Örneğin liso setlerimizde birlikte çalışan Z-40 ve Z-33 dişli çifti yaklaşık 1,2 oranında bir hız farkı sağlar.
Bu fark dişli ve kasnak seçimini nasıl etkiler?
- Diş sayıları farklıdır: Kırma ve liso dişlileri farklı oranlar için üretilir; birbirinin yerine takılmamalıdır.
- Takım halinde düşünün: PL22, PL26 ve PK36 gibi üçlü takımlar dişli, kasnak ve kayışı birbirine uyumlu olarak bir arada sunar.
- Tezgâh modeli belirleyicidir: Aynı pasaj tipi için bile tezgâh markası ve modeline göre ölçüler değişebilir.
Doğru parçayı sipariş etmek için
Sipariş verirken tezgâh modelini, pasajın kırma mı liso mu olduğunu ve mümkünse mevcut dişlinin üzerindeki diş sayısını (örneğin “Z-40”) iletin. Dişlilerimizin üzerinde diş sayısı ve göbek ölçüsü yazılıdır; bu bilgi doğru parçayı ilk seferde göndermemizi sağlar.
