Elevatör Kapasitesi: Kova Aralığı ve Hız

Elevatörler (kovalı dikey taşıyıcılar) değirmenin bir katından diğerine ürün taşıyan, sürekli çalışan makinelerdir. Bir elevatör yetersiz kaldığında tüm hat ona göre yavaşlar. Bu yüzden kapasitenin nelere bağlı olduğunu bilmek hem yeni yatırımda hem de mevcut elevatörün verimini artırmada işe yarar.

Kapasitenin dört bileşeni

1. Kova hacmi: Bir kovanın taşıyabileceği ürün miktarı.
2. Kova aralığı: Kayış üzerinde iki kova arasındaki mesafe; metre başına kova sayısını belirler.
3. Kayış hızı: Kayışın saniyede kat ettiği mesafe.
4. Doluluk oranı: Kovaların gerçekte ne kadar dolduğu. Hiçbir kova pratikte yüzde yüz dolmaz.

Hesap mantığı

Basitleştirilmiş haliyle saatlik kapasite şu çarpımla bulunur:

Kapasite (m³/saat) = Kova hacmi (litre) × metre başına kova sayısı × kayış hızı (m/s) × 3,6 × doluluk oranı

Ton cinsinden kapasite için bu değer ürünün dökme yoğunluğuyla çarpılır. Örneğin buğdayın dökme yoğunluğu, un ve kepeğe göre çok daha yüksektir; aynı elevatör buğdayda tonaj olarak çok daha fazla taşır. Bu nedenle bir elevatörün kapasitesi her zaman taşıdığı ürünle birlikte ifade edilmelidir.

Kova aralığı neden önemli?

Kovalar sıklaştırıldığında metre başına kova sayısı artar ve teorik kapasite yükselir. Ancak kovalar çok sık dizildiğinde:

• Doldurma ağzında kovaların ürünü alması zorlaşır,
• Boşaltmada bir kovadan atılan ürün bir öncekinin arkasına çarpar ve geri düşer,
• Kayış yükü ve kova cıvatalarına binen kuvvet artar.

Doğru aralık; kova tipi, kayış hızı ve ürünün akış özelliğine göre belirlenir.

Kayış hızı: hızlı her zaman iyi değildir

Kayış hızını artırmak kapasiteyi artırır gibi görünür. Fakat her elevatörün, kova tipi ve baş kasnak çapına bağlı bir uygun boşaltma hızı vardır. Hız çok yüksekse ürün boşaltma ağzını aşar veya geri tepme oluşur; çok düşükse ürün kovadan tam boşalmaz ve aşağı geri döner. Un gibi hafif ve tozlu ürünlerde daha düşük hızlar, buğday gibi akıcı ürünlerde daha yüksek hızlar kullanılır.

Kapasiteyi gizlice düşüren sorunlar

• Düzensiz besleme: Elevatör ayağına ürün dalgalı gelirse kovalar bazen boş bazen taşkın çalışır.
• Kayış kayması: Baş kasnakta kayan kayış nominal hızın altında çalışır.
• Aşınmış kovalar: Ağız kenarı aşınmış veya deforme olmuş kova daha az ürün alır.
• Geri dökülme: Boşaltmada ayağa geri düşen ürün, kapasitenin bir kısmını sürekli tekrar taşıtır.

Plastik mi sac kova mı?

Kova malzemesi kapasiteyi doğrudan değiştirmez ama doluluk oranını ve ömrü etkiler. Plastik kovalar hafif ve gıdaya uygundur; un ve hafif ürünlerde yaygındır. Sac kovalar aşındırıcı ve ağır ürünlerde dayanım sağlar. Ayrıntılı karşılaştırmayı plastik mi sac mı kova seçimi yazımızda bulabilirsiniz.

Elevatör kovaları, elevatör kayışları ve koko cıvatalarını tedarik ediyoruz. Kova ölçünüzü ve kayış genişliğinizi iletmeniz yeterli.