İçeriğe atla
İmsan San. Sit. Karatay / Konya +90 332 248 25 36 info@altinbasakdisli.com.tr

Vals Merdanelerinde Paralellik Ayarı Nasıl Yapılır?

Merdaneler arasındaki boşluk iki uçta eşit değilse öğütme bir tarafta kaba, diğer tarafta ince olur. Paralellik bozulmasının belirtilerini ve pratik ayar yöntemini anlatıyoruz.

· 2 dk okuma · Altınbaşak Dişli Sanayi

Vals Topu

Vals tezgâhında öğütme, iki merdane arasındaki dar boşlukta gerçekleşir. Bu boşluğun merdane boyunca her noktada eşit olması gerekir. Merdaneler birbirine paralel değilse, bir uçta ürün fazla ezilirken diğer uçta yeterince öğütülmez. Sonuç; düzensiz öğütme, randıman kaybı ve merdanelerin bir tarafının daha hızlı aşınmasıdır.

Paralellik bozulmasının belirtileri

  • Pasaj çıkışından merdanenin iki ucuna yakın noktalardan alınan numunelerin belirgin şekilde farklı olması,
  • Merdane yüzeyinde bir tarafta daha parlak veya daha aşınmış bölge,
  • Düz merdanelerde bir uçta pul oluşumu, diğer uçta yetersiz inceltme,
  • Kırma pasajında bir tarafta kepeğin fazla parçalanması,
  • Bir yatakta diğerine göre daha fazla ısınma.

Paralellik neden bozulur?

  • Merdane değişiminden sonra yapılan eksik ayar,
  • Yataklarda veya yatak yuvalarında aşınma,
  • Ayar mekanizmasında boşluk veya gevşeme,
  • Merdaneye yabancı madde girmesi sonucu oluşan ani darbe,
  • Merdanenin taşlanması sırasında konik yüzey oluşması.

Pratik kontrol: kâğıt şerit yöntemi

Değirmenlerde yaygın olarak kullanılan basit bir yöntemdir:

  1. Tezgâhı durdurun, enerjiyi kesip kilitleyin ve besleme yapılmadığından emin olun.
  2. Merdaneleri çalışma konumuna getirin.
  3. Aynı kalınlıktaki ince kâğıt şeritleri merdanenin iki ucuna ve ortasına yerleştirin.
  4. Merdaneleri elle hafifçe çevirerek şeritlerin aradan geçmesini sağlayın.
  5. Şeritlerin üzerinde oluşan izi karşılaştırın. İzler eşitse paralellik doğrudur; bir uçta iz zayıfsa o uçtaki boşluk daha fazladır.

Bazı tezgâhlarda daha hassas sonuç için ince sentil (yaprak mastar) kullanılır. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, ölçümün her zaman aynı koşullarda ve aynı noktalarda yapılması önemlidir.

Ayar

Vals tezgâhlarında merdanenin bir ucunu diğerinden bağımsız olarak yaklaştırıp uzaklaştırmaya yarayan ayar mekanizmaları bulunur. Ayar yapılırken:

  • Küçük adımlarla ilerleyin ve her adımdan sonra kontrolü tekrarlayın,
  • Ayar sonrasında kilitleme somunlarını sıkmayı unutmayın,
  • Tezgâhı çalıştırdıktan sonra iki uçtan numune alarak sonucu doğrulayın,
  • Yapılan ayarı kayıt defterine işleyin.

Çalışma sıcaklığı etkisi

Merdaneler çalışırken ısınır ve genleşir. Soğukken yapılan ayar, sıcak çalışma koşulunda küçük farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle ince ayarın, tezgâh normal çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra numune kontrolüyle doğrulanması iyi bir uygulamadır.

Paralellik ve diğer bakım işleri

Paralellik ayarı tek başına yeterli değildir. Merdane yüzeyi körelmişse, yataklar boşluk yapıyorsa veya vals dişlileri aşınmışsa ayar kısa sürede bozulur. Bu yüzden paralellik kontrolü, merdane yüzeyi, yatak ve dişli kontrolleriyle birlikte planlanmalıdır.

Vals yatakları, vals dişlileri ve kasnak setlerini tedarik ediyoruz; tezgâhınızın modelini iletmeniz yeterli.